Rób 8 do 16 ciężkich serii wznosów bokiem w tygodniu, na 2 lub 3 treningach, po 12 do 20 powtórzeń. Tu jest rozpiska na tydzień i sposób na skok z 6 kg na 8 kg.
Rób około 8 do 16 ciężkich serii wznosów bokiem w tygodniu, rozłożonych na 2 lub 3 treningi. Każda seria ma 12 do 20 powtórzeń i kończy się 1 do 3 powtórzeń przed upadkiem. Wznosy idą po wyciskaniach. Najpierw dokładaj powtórzenia, dopiero potem ciężar, bo skok między lekkimi hantlami to duża część obciążenia.
Technikę i to, jaki ciężar hantli wybrać na start, opisuje nasz poradnik wznosy bokiem: technika i ciężar. Tutaj jest reszta: ile serii w tygodniu, ile powtórzeń, ile razy, w którym miejscu treningu i co zrobić, gdy hantle skaczą z 6 kg na 8 kg.
Ile serii wznosów bokiem robić w tygodniu?
Liczą się ciężkie serie. Ciężka seria to seria robocza, która kończy się kilka powtórzeń przed upadkiem. Upadek to moment, w którym nie zrobisz już ani jednego czystego powtórzenia. Serie rozgrzewkowe się nie liczą.
Ile takich serii? Schoenfeld, Ogborn i Krieger zebrali badania w metaanalizie z 2017 roku. Więcej serii w tygodniu dawało więcej mięśni, i to stopniowo. Autorzy podzielili objętość na 3 grupy: mniej niż 5, od 5 do 9 oraz 10 lub więcej serii na mięsień w tygodniu.
Jest jeden haczyk. Pelland i współpracownicy w pracy z 2024 roku liczyli serie bezpośrednie osobno od pośrednich. To na razie preprint, czyli praca przed recenzją. Wniosek dla barków jest prosty. Wyciskanie trenuje boczną część barku tylko trochę. Boczna część barku to środek mięśnia naramiennego, ten od szerokości. Nie licz więc każdej serii wyciskania jako serii wznosów.
Punkt startowy to około 8 serii wznosów w tygodniu. Jeśli barki się regenerują, a powtórzenia rosną, dochodź do 12 do 16 serii.
Uczciwie: żadne badanie nie sprawdzało wznosów bokiem osobno. Te liczby pochodzą z badań nad treningiem siłowym w ogóle. Więcej o objętości dla każdej partii znajdziesz w tekście ile serii i powtórzeń robić na masę.
Ile powtórzeń robić we wznosach bokiem?
Domyślny zakres to 12 do 20 powtórzeń. Zakres 10 do 15 też jest w porządku.
Dlaczego tak dużo? Schoenfeld i współpracownicy porównali lekkie i ciężkie obciążenia w metaanalizie z 2017 roku. Mięśnie rosły podobnie przy obu, gdy serie kończyły się blisko upadku. Lekki ciężar nie jest więc gorszy. Wystarczy, że seria jest ciężka pod koniec.
Ciężkie serie po 5 powtórzeń we wznosach zamieniają się w bujanie. Ciężar idzie w górę, ale robi to tułów i nogi, a boczny bark pracuje mniej. Wtedy liczba powtórzeń przestaje cokolwiek mówić.
Kończ serię z zapasem powtórzeń (RIR) od 1 do 3. Zapas powtórzeń to liczba czystych powtórzeń, które dałoby się jeszcze zrobić. Szczegóły są w tekście trening do upadku mięśniowego: czy warto.
Ile razy w tygodniu robić wznosy bokiem?
Rób je 2 lub 3 razy w tygodniu. Schoenfeld, Grgic i Krieger w pracy z 2019 roku nie znaleźli wyraźnej różnicy we wzroście mięśni między częstotliwościami przy tej samej objętości tygodniowej. Wybierz więc tyle dni, ile pasuje do Twojego planu.
Prawdziwy powód, żeby rozłożyć serie, jest praktyczny. 12 serii na jednym treningu sypie się po piątej. Barki palą, a każde kolejne powtórzenie to więcej bujania. 3 treningi po 4 serie zostają czyste.
Tak to wygląda w popularnych splitach:
- Góra/dół: 2 dni góry po 4 serie to 8 serii w tygodniu. Rozpiskę znajdziesz w planie trening góra dół na 4 dni.
- Push pull legs: 2 dni push po 4 serie plus 2 dni pull po 2 serie to 12 serii. Pełny plan to push pull legs na 6 dni.
- FBW na 3 dni: 3 treningi po 3 serie to 9 serii.
Nasz plan FBW 2 razy w tygodniu ma wznosy bokiem w Treningu A: 2 serie po 12 do 15 powtórzeń. To mała dawka. Jeśli boczne barki są dla Ciebie priorytetem, dodaj te same 2 serie do Treningu B.
W którym miejscu treningu robić wznosy bokiem?
Po głównych wyciskaniach i wiosłowaniach, pod koniec treningu. Ciężkie ćwiczenia wielostawowe potrzebują świeżych sił. Wznosy zniosą zmęczenie lepiej.
Nunes i współpracownicy w przeglądzie z 2021 roku sprawdzili, czy kolejność ćwiczeń ma znaczenie. Dla siły miała: lepiej szło temu ćwiczeniu, które było pierwsze. Wzrost mięśni był podobny przy każdej kolejności. Kolejność znaczy mniej niż to, czy w ogóle zrobisz serie. Więcej o tym w tekście kolejność ćwiczeń: czy ma znaczenie.
Jest wyjątek. Jeśli boczne barki są priorytetem, a po wyciskaniu na ławce brakuje sił na wznosy, zrób je na początku jednego treningu w tygodniu.
Między seriami odpoczywaj od 60 do 90 sekund. Dłużej zwykle nie trzeba przy tak lekkim ćwiczeniu. Szczegóły są w tekście ile odpoczywać między seriami.
Superseria to 2 ćwiczenia jedno po drugim bez przerwy. Plany Trackist nie mają superserii, więc tu też ich nie rozpisujemy.
Jak dokładać ciężar, gdy hantle skaczą z 6 kg na 8 kg?
To jest główny problem wznosów. Przejście z 6 kg na 8 kg to 33% więcej ciężaru. Na wyciskaniu 60 kg taki sam skok oznaczałby dołożenie 20 kg naraz. Nikt tak nie robi na ławce, a na wznosach robi to każdy.
Rozwiązanie to podwójna progresja. Zostajesz przy tym samym ciężarze i dokładasz powtórzenia. Gdy każda seria dochodzi do górnej granicy zakresu z czystą techniką, bierzesz kolejne hantle i wracasz na dół zakresu. Ogólne zasady opisujemy w tekście o dokładaniu ciężaru tydzień po tygodniu.
Przykład. Robisz 3 serie z 6 kg: 20, 19 i 18 powtórzeń. Na kolejnych treningach powtarzasz to samo, aż wszystkie 3 serie dojdą do 20. Dopiero wtedy bierzesz 8 kg i przyjmujesz, że wyjdzie 12 do 14 powtórzeń. Od tego miejsca znów dokładasz powtórzenia.
Jeśli przy 8 kg technika się sypie, użyj innych dźwigni. W naszym planie z hantlami na 3 dni idą w tej kolejności:
- Dołóż powtórzenia.
- Dołóż serię.
- Zwolnij opuszczanie, na przykład do 3 sekund.
- Skróć przerwę.
- Dopiero na końcu weź cięższe hantle.
Są też inne wyjścia:
- Wyciąg: stos płytek na wyciągu zwykle ma mniejsze skoki niż hantle.
- Małe talerzyki: jeśli siłownia ma nakładki po 1 kg, skok zrobi się mniejszy.
- Wznosy jednorącz: z 8 kg w jednej ręce łatwiej utrzymać technikę, bo drugą ręką trzymasz się stojaka.
Jak wygląda plan wznosów bokiem na cały tydzień?
Tak wyglądają wznosy w 3 splitach. Reszta treningu zostaje bez zmian.
| Split | Dzień | Serie | Powtórzenia | Przerwa |
|---|---|---|---|---|
| Góra/dół | Góra A | 4 | 12-20 | 60-90 s |
| Góra/dół | Góra B | 4 | 12-20 | 60-90 s |
| PPL | Push A | 4 | 12-20 | 60-90 s |
| PPL | Pull A | 2 | 12-20 | 60-90 s |
| PPL | Push B | 4 | 12-20 | 60-90 s |
| PPL | Pull B | 2 | 12-20 | 60-90 s |
| FBW 3 dni | Poniedziałek | 3 | 12-20 | 60-90 s |
| FBW 3 dni | Środa | 3 | 12-20 | 60-90 s |
| FBW 3 dni | Piątek | 3 | 12-20 | 60-90 s |
A tak wygląda 6 tygodni podwójnej progresji na jednym treningu w tygodniu, 3 serie:
| Tydzień | Hantle | Powtórzenia w seriach | Suma powtórzeń |
|---|---|---|---|
| 1 | 6 kg | 16, 15, 14 | 45 |
| 2 | 6 kg | 18, 17, 16 | 51 |
| 3 | 6 kg | 20, 19, 18 | 57 |
| 4 | 6 kg | 20, 20, 20 | 60 |
| 5 | 8 kg | 13, 12, 12 | 37 |
| 6 | 8 kg | 14, 13, 13 | 40 |
W tygodniu 4 wszystkie serie dochodzą do 20. W tygodniu 5 wchodzą 8 kg, a powtórzenia spadają do 12. To normalne. Suma powtórzeń spada, ale ciężar jest o 33% wyższy.
Zasada na zastój: jeśli powtórzenia stoją w miejscu przez 2 tygodnie przy tym samym ciężarze, sprawdź najpierw sen i łączną liczbę serii. Potem odejmij 1 serię albo zrób lżejszy tydzień (deload). Lżejszy tydzień to zaplanowany, łatwiejszy tydzień, który pozwala opaść zmęczeniu: te same ciężary i około 60% serii. Kiedy i jak go zrobić, opisujemy w tekście lżejszy tydzień: kiedy i jak. Jeśli chcesz zobaczyć, jak serie na partię zmieniają się przez cały plan, zajrzyj do planu na masę na 4 dni.
Co zrobić, gdy przy wznosach boli bark?
Najczęściej kłuje w barku na górze ruchu, gdy ręce dochodzą do poziomu barków. Spróbuj kolejno:
- Zatrzymaj ręce tuż pod wysokością barków.
- Przesuń ręce lekko do przodu, przed linię tułowia.
- Podmień ćwiczenie na wznosy bokiem na wyciągu.
Staw, który boli przy ćwiczeniu, to sygnał, żeby zmienić ćwiczenie, a nie żeby cisnąć dalej. Ból, który zostaje, to sprawa dla fizjoterapeuty albo lekarza. Więcej piszemy w tekście co zrobić, gdy coś boli przy ćwiczeniu.
Jak Trackist układa wznosy bokiem?
Odpowiadasz na 14 pytań, a trener AI układa plan na od 4 do 12 tygodni. Każde ćwiczenie ma już ustalone serie, powtórzenia i przerwy.
Zapisujesz serie, a na następnym treningu zobaczysz, ile założyć. Od drugiego treningu z danym ćwiczeniem aplikacja podpowiada ciężar z Twoich ostatnich serii, docelowych powtórzeń i RPE, czyli tego, jak ciężka była seria w skali od 1 do 10. Gdy dojdziesz do górnej granicy zakresu w każdej serii, na hantlach dokłada 2 kg. Może też podpowiedzieć ten sam ciężar na więcej powtórzeń. Ciężar zmienia się z treningu na trening, nigdy między seriami.
Boli bark przy wznosach? Zgłaszasz ćwiczenie, staw i to, jak mocno boli. Trener AI podmienia ćwiczenie na takie, które oszczędza staw i zwykle trenuje ten sam mięsień.
Trackist nie ocenia Twojej techniki i nie ma filmów z ćwiczeniami. Ćwiczenia siłowe mają opis techniki i mapę mięśni.
Zapisz następny trening w Trackist. Trener AI układa plan pod Twój tydzień i Twoją siłownię, a ciężar na kolejny trening podpowiada z tego, co zapisujesz. Pobierz Trackist z App Store.
Pytania
- Czy można robić wznosy bokiem codziennie?
Regeneracja zwykle na to pozwala, ale nie ma takiej potrzeby. 3 treningi w tygodniu wystarczą, żeby rozłożyć 12 do 16 serii.
- Czy wyciskanie nad głowę liczy się jako serie na boczne barki?
Tylko częściowo. Wyciskanie angażuje boczną część barku słabo, więc serie wznosów licz osobno.
- Czy wznosy na wyciągu są lepsze niż z hantlami?
Żadne badanie nie pokazuje, że któraś wersja buduje boczne barki bardziej. Wyciąg daje za to mniejsze skoki ciężaru.
- Czy wznosy bokiem robić do upadku mięśniowego?
Większość serii kończ 1 do 3 powtórzeń przed upadkiem. Ostatnia seria do upadku od czasu do czasu to małe ryzyko przy tak lekkim ćwiczeniu.
- Po jakim czasie barki będą szersze?
Daj sobie 8 do 12 tygodni zapisanych serii, zanim ocenisz efekt. Wcześniej lustro niewiele powie.
Źródła
- Dose-response relationship between weekly resistance training volume and increases in muscle mass: A systematic review and meta-analysis (Schoenfeld, Ogborn, Krieger, 2017)
- The Resistance Training Dose-Response: Meta-Regressions Exploring the Effects of Weekly Volume and Frequency on Muscle Hypertrophy and Strength Gain (Pelland et al., 2024)
- Strength and hypertrophy adaptations between low- versus high-load resistance training: A systematic review and meta-analysis (Schoenfeld et al., 2017)
- How many times per week should a muscle be trained to maximize muscle hypertrophy? (Schoenfeld, Grgic, Krieger, 2019)
- What influence does resistance exercise order have on muscular strength gains and muscle hypertrophy? (Nunes et al., 2021)
