Masz 4 dni i chcesz siły oraz masy naraz? Wybierz PHUL. Masz 5 dni, długie treningi i dobrą regenerację, a mięśnie są ważniejsze? Wybierz PHAT. Porównujemy serie na partię, długość treningów i to, dla kogo jest każdy z planów.
PHUL czy PHAT?
PHUL czy PHAT to pytanie o liczbę dni i regenerację. Wybierz PHUL, jeśli możesz trenować 4 dni w tygodniu i chcesz budować siłę i masę naraz. Wybierz PHAT, jeśli masz 5 dni, czas na treningi po 90 minut i bardziej zależy Ci na mięśniach niż na rekordach w głównych bojach.
Plan PHUL (power hypertrophy upper lower) ułożył Brandon Campbell, na 4 dni w tygodniu. PHAT (power hypertrophy adaptive training) to plan Layne’a Nortona na 5 dni. Hipertrofia to rozrost mięśni, a „power” oznacza tu ciężkie serie po 3 do 5 powtórzeń, nie skoki ani rzuty.
Oba plany zaczynają tydzień tak samo: dzień siłowy na górę, potem dzień siłowy na dół. Różni je to, co dalej. PHUL dokłada 2 dni na masę. PHAT dokłada 3 i każdy z nich zaczyna od lekkich, szybkich serii.
PHUL i PHAT w jednej tabeli
| PHUL | PHAT | |
|---|---|---|
| Autor | Brandon Campbell | Layne Norton |
| Dni w tygodniu | 4 | 5 |
| Tydzień | góra siła, dół siła, wolne, góra masa, dół masa | góra siła, dół siła, wolne, plecy i barki, nogi, klatka z bicepsem i tricepsem |
| Dni siłowe | 2, główne ćwiczenia po 3 do 5 powtórzeń | 2, główne ćwiczenia po 3 do 5 powtórzeń |
| Dni na masę | 2, od 8 do 15 powtórzeń | 3: 6 szybkich serii po 3, potem od 8 do 20 powtórzeń |
| Serie robocze w tygodniu | około 75 | około 100 i 18 szybkich serii |
| Długość treningu | około 75 minut w dni siłowe, godzina w dni na masę | około 75 minut w dni siłowe, 90 minut i dłużej w dni na masę |
| Martwy ciąg | klasyczny, raz w tygodniu | brak: martwy ciąg na prostych nogach i rumuński |
| Dla kogo | po pół roku regularnych treningów, 4 wolne dni, siła i masa naraz | dla osób przyzwyczajonych do dużej liczby serii, 5 wolnych dni, najpierw masa |
Liczby serii pochodzą z planu PHUL na tej stronie i z oryginalnej rozpiski PHAT Nortona.
Ile serii dostaje każda partia?
PHAT daje dużo więcej pracy plecom, barkom, bicepsom i tricepsom. Klatka i czworogłowe ud dostają w obu planach mniej więcej tyle samo. Tabela liczy ciężkie serie w tygodniu, czyli serie robocze kończone kilka powtórzeń przed upadkiem mięśniowym. Każde ćwiczenie liczymy dla partii, którą głównie trenuje.
| Partia | PHUL | PHAT |
|---|---|---|
| Klatka | 13 | 13 |
| Plecy | 13 | 17 |
| Czworogłowe ud | 16 | 15 |
| Dwugłowe ud | 9 | 12 |
| Barki | 6 | 11 |
| Biceps | 5 | 10 |
| Triceps | 5 | 10 |
| Łydki | 8 | 12 |
Szybkich serii nie liczymy: 3 powtórzenia na 65 do 70% maksa to nie jest ciężka seria. W tekście ile serii i powtórzeń robić na masę rozsądny zakres to od 10 do 20 ciężkich serii na partię w tygodniu. PHAT mieści w nim każdą partię. PHUL schodzi poniżej przy barkach, rękach, dwugłowych ud i łydkach. Przy barkach i rękach wielu osobom to wystarcza, bo pracują też przy wyciskaniach i wiosłowaniach.
Co mają wspólnego
Pierwsze 2 dni są prawie takie same. Dzień siłowy na górę zaczyna się od ciężkiego wyciskania i wiosłowania po 3 do 5 powtórzeń, a potem idą ćwiczenia dodatkowe po 6 do 10. Dzień siłowy na dół zaczyna się od ciężkiego przysiadu. Między ciężkimi seriami odpoczywasz od 3 do 5 minut, a nawet dłużej.
Oba plany trenują każdą partię mniej więcej 2 razy w tygodniu. Oba stoją na tym samym pomyśle: dni siłowe podnoszą siłę, więc w dni na masę z czasem zakładasz więcej, a to buduje mięśnie.
Przejście z PHUL na PHAT to więc mały krok. Zostawiasz dni siłowe i zmieniasz to, co po nich.
Co dokłada PHAT
PHAT dokłada do układu PHUL 3 rzeczy:
- Trzeci dzień na masę: Norton dzieli górę na 2 dni, plecy z barkami i klatkę z bicepsem i tricepsem. Stąd dodatkowe serie na plecy, barki i ręce.
- Szybkie serie: każdy dzień na masę zaczyna się od ćwiczenia siłowego z początku tygodnia. Robisz 6 serii po 3 powtórzenia na 65 do 70% ciężaru, z którym robisz od 3 do 5 powtórzeń. Ruszasz ciężar jak najszybciej i odpoczywasz najwyżej 90 sekund. Chodzi o technikę i szybkość, a nie o zmęczenie mięśnia.
- Wyższe powtórzenia: ostatnie ćwiczenia dnia idą do 15, a nawet 20 powtórzeń. W PHUL górna granica to 15.
Ceną jest czas i regeneracja. Dzień na masę w PHAT ma od 8 do 10 ćwiczeń i od 24 do 28 serii, razem z szybkimi. Przy przerwach od 1 do 2 minut często wychodzi ponad 90 minut.
Wybór według liczby dni
Policz dni, w które potrenujesz w gorszym tygodniu, a nie w najlepszym. Dlaczego ta liczba decyduje, wyjaśniamy w tekście jak wybrać split treningowy.
| Dni w gorszym tygodniu | Wybór |
|---|---|
| 3 | żaden: na 3 dni lepiej pasuje FBW |
| 4 | PHUL albo zwykły trening góra dół |
| 5 i 90 minut na trening | PHAT |
| 5 i około godziny | PHUL i krótki piąty dzień na barki i ręce |
Plan na 5 dni robiony 4 razy w tygodniu gubi cały dzień na masę. W PHAT może to być jedyny dzień z wysokimi powtórzeniami na klatkę i ręce.
Wybór według doświadczenia
PHUL ma sens po co najmniej pół roku regularnych treningów. Dni siłowe to serie po 3 do 5 powtórzeń w wyciskaniu, przysiadzie i martwym ciągu, a to wymaga czystej techniki.
PHAT wymaga więcej. Norton pisał go dla osób przyzwyczajonych do częstych treningów i dużej liczby serii. Komu jeszcze do tego daleko, temu radził wyciąć z każdego dnia jedno ćwiczenie dodatkowe, dopóki regeneracja nie nadąży.
Rozsądna kolejność: najpierw PHUL. Na PHAT przechodzisz, gdy treningi PHUL przestają Cię męczyć, masz 5 dni i czas, a ciężary w dni na masę stoją w miejscu.
Wybór według celu
- Siła i masa po równo: PHUL. W dni siłowe masz wyciskanie sztangi na ławce i klasyczny martwy ciąg, czyli boje, w których większość osób chce widzieć progres.
- Najpierw masa: PHAT, jeśli masz czas. Daje 2 razy więcej bezpośredniej pracy na biceps, triceps i barki.
- Tylko siła: żaden z nich nie jest najlepszy. Lepiej sprawdzi się plan siłowy z kilkoma bojami ze sztangą i mniejszą liczbą ćwiczeń dodatkowych.
A zwykły trening góra dół?
Zwykły trening góra dół zajmuje te same 4 dni co PHUL, ale różnica między cięższymi a lżejszymi dniami jest mniejsza. Główne ćwiczenia robisz po 5 do 8 powtórzeń, a nie po 3 do 5, a dodatkowe od 8 do 15. Mniej obciąża stawy i łatwiej się po nim regenerujesz.
To lepszy pierwszy plan na 4 dni. PHUL to góra dół z cięższymi dniami siłowymi i ma sens, gdy chcesz mocniej dokładać w głównych bojach.
Gdy żaden nie pasuje
- Trening może trwać najwyżej 45 do 60 minut: zrób góra dół albo zostaw główne ćwiczenia PHUL i wytnij jedno dodatkowe z każdego dnia.
- Chcesz dodatkowej pracy na ręce i barki jak w PHAT, ale masz 4 dni: dołóż po 2 serie uginania ramion, ćwiczenia na triceps i unoszenia hantli bokiem do każdego dnia na masę w PHUL.
- Coś boli: podmień ćwiczenie na takie, które trenuje tę samą partię. Boli bark przy wyciskaniu sztangi? Weź hantle. Oba plany zniosą zamiennik.
- Maszyny są ciągle zajęte: dni na masę w PHAT stoją na hack przysiadzie i wyciskaniu na maszynie. Zamiast nich zrób przysiad przedni albo wyciskanie sztangi na ławce.
Którykolwiek plan wybierzesz, dokładaj ciężar. W ćwiczeniach siłowych, gdy zrobisz 5 powtórzeń we wszystkich seriach, w kolejnym tygodniu dokładasz 2,5 kg w ćwiczeniach na górę i 5 kg w ćwiczeniach na dół. W PHAT szybkie serie idą za tym: 65 do 70% nowego ciężaru.
Jak prowadzić PHUL albo PHAT w Trackist
Trackist nie daje gotowca z nazwą, tylko układa plan z 14 odpowiedzi: o cel, doświadczenie, sprzęt, stawy, grafik, długość treningu i wiek. Zaznaczasz 4 albo 5 dni i siłę albo budowę mięśni jako cel, a aplikacja sama dobiera układ treningów i podaje gotowe serie, powtórzenia i przerwy. W edytorze zmienisz kolejność, podmienisz, dodasz albo usuniesz każde ćwiczenie, więc zbliżysz plan do PHUL albo PHAT.
Przy każdej serii wpisujesz ciężar, powtórzenia i RPE, czyli jak ciężka była seria w skali od 1 do 10, a Trackist podpowiada, ile założyć dziś, z Twojego ostatniego treningu. Cały tydzień na 4 dni znajdziesz w planie treningowym PHUL.
